WYDARZENIA

Pozaeuropejskie zbiory audiowizualne. Ogólnopolska konferencja naukowa

23.10.2026 - 24.10.2026
WSTĘP: Bezpłatny

Konferencja poświęcona jest zbiorom audiowizualnym gromadzonym przez instytucje i osoby prywatne jako materiały pomocnicze i dokumentacyjne towarzyszące wyjazdom badawczym. Obejmują one fotografie – odbitki, slajdy i negatywy – a także filmy oraz nagrania dźwiękowe, stanowiące cenne źródło wiedzy o kulturach i dziedzictwie pozaeuropejskim.

Spotkanie stworzy przestrzeń do prezentacji tych zasobów oraz wymiany doświadczeń związanych z ich opracowywaniem, przechowywaniem, digitalizacją i udostępnianiem. W programie znajdą się wystąpienia poświęcone kolekcjom fotograficznym i filmowym, archiwom audiowizualnym oraz możliwościom ich wykorzystania w badaniach naukowych, działalności muzealnej i edukacji.

Szczególne miejsce w programie zajmie upamiętnienie 50. rocznicy Etnograficznej Wyprawy Azjatyckiej do Afganistanu, zorganizowanej przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 1976 roku. Jej dokumentacja fotograficzna będzie punktem wyjścia do refleksji nad wartością archiwalnych materiałów wizualnych oraz ich znaczeniem dla współczesnych badań.

Konferencja towarzyszy wystawie czasowej „Przemiany. Dawna i nowa fotografia ze zbiorów Muzeum Azji i Pacyfiku”, która stanowi dodatkowy kontekst dla rozmowy o fotografii jako świadectwie spotkań międzykulturowych, narzędziu dokumentacji i źródle wiedzy o zmieniającym się świecie.

23–24 października 2026 r.
Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, ul. Solec 24

Udział w konferencji jest bezpłatny

Program konferencji

Piątek, 23 października 2026 r.

Godzina	Program
Otwarcie konferencji
10.00	dr Józef Zalewski, dyrektor Muzeum Azji i Pacyfiku im. Andrzeja Wawrzyniaka w Warszawie
Sesja I
10.10–10.30	Pierwsza Uniwersytecka Wyprawa Azjatycka – „UWA 75” dr Zbigniew E. Szafrański, Uniwersytet Warszawski
10.30–10.50	Fotografie EWY-76 – dokument, interpretacja, znaczenie i wartość prof. Danuta Penkala-Gawęcka, Instytut Antropologii i Etnologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
10.50–11.10	EWA-76 w zbiorach archiwalnych Instytutu Antropologii i Etnologii UAM dr Karolina Dziubata-Smykowska, Wydział Antropologii i Kulturoznawstwa, Instytut Antropologii i Etnologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
11.10–11.30	Materiał fotograficzny Etnologicznej Wyprawy Azjatyckiej EWA-76 do Afganistanu w zbiorach Bibliotheca Afghanica (Bazylea, Szwajcaria) dr Mateusz Kłagisz, Katedra Iranistyki, Uniwersytet Jagielloński
11.30–11.40	Dyskusja
11.40–12.00	Przerwa kawowa
Sesja II
12.00–12.20	Zbiory audiowizualne w praktyce muzealnej. Metody interpretacji, opracowania i udostępniania na przykładzie fotografii z Afganistanu z zasobów Muzeum Azji i Pacyfiku dr Magdalena Ginter-Frołow, Muzeum Azji i Pacyfiku
12.20–12.40	Zapiski życia codziennego polskiego orientalisty. Fotograficzna kolekcja Profesora Ananiasza Zajączkowskiego jako źródło do badań nad dziedzictwem pozaeuropejskim Magdalena Jakubowska, Związek Karaimów Polskich
12.40–13.00	Azja Centralna w fotografiach z archiwum materiałów wizualnych Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie Karolina Krzywicka, Muzeum Azji i Pacyfiku, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, WOSCU (Światowe Towarzystwo Badań, Ochrony i Popularyzacji Uzbeckiego Dziedzictwa)
13.00–13.20	Fotograficzna spuścizna Leona Barszczewskiego (1849–1910) – nowe spojrzenie na dziedzictwo kulturowe Azji Środkowej Igor Strojecki, SDP, WOSCU (Światowe Towarzystwo Badań, Ochrony i Popularyzacji Uzbeckiego Dziedzictwa)
13.20–13.30	Dyskusja
13.30–14.30	Przerwa obiadowa
Sesja III
14.30–14.50	Nie wszystek umrę… Ajnowie w obiektywie i etnomuzykologii polskiej dr Karolina Kondracka, Sekcja Badań nad Historią Syberii KNH PAN
14.50–15.10	Fonograficzna i filmowa spuścizna Janusza Kamockiego z wyjazdu badawczego do Indonezji dr Maria Szymańska-Ilnata, Muzeum Azji i Pacyfiku
15.10–15.30	Sztuki performatywne Indii i Himalajów w kolekcji fotografii i filmów Elżbiety Dziuk i Krzysztofa Renika Krzysztof Renik
15.30–15.50	Fotografia a performatywne formy dziedzictwa kulturowego na Filipinach Joanna Klich, Uniwersytet Śląski
15.50–16.00	Dyskusja
16.00–16.20	Przerwa kawowa
Sesja IV
16.20–16.40	O reinterpretacji zbiorów etnograficznych z Syberii za pomocą audiowizualnej strategii terenowej dr Magdalena Zych, Instytut Kultury, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, Uniwersytet Jagielloński
16.40–17.00	Nieoczywiste archiwum. Mongolskie fotografie Tadeusza Sumińskiego dr Weronika Kobylińska, Fundacja Archeologia Fotografii, Szkoła Filmowa w Łodzi
17.00–17.20	Zbiory fotograficzne Muzeum Azji i Pacyfiku i wyzwania związane z wyborem do pierwszej prezentującej je wystawy dr Krzysztof Morawski, Muzeum Azji i Pacyfiku
17.20–17.30	Dyskusja

Sobota, 24 października 2026 r.

Godzina	Program
Sesja V
10.00–10.20	Problemy analizy i interpretacji zbiorów fotograficznych na przykładzie kolekcji fotografii humanitarnej autorstwa Leopolda Gaszczyka (1896–1973) dr Dominika Macios, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata
10.20–10.40	„Kolonialne” fotografie w „dekolonialnym” muzeum? Zbiór Konstantego Podhorskiego w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie Julia Grudzień, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
10.40–11.00	Na chwilę przed Zachodem. Nieznana kolekcja zdjęć z Nowej Gwinei z lat 1920–1922 dr hab. Joanna Minksztym, Muzeum Kultur Świata w Poznaniu
11.00–11.20	Wielka polityka w reportażach z codzienności – zdjęcia Jerzego Chociłowskiego z Azji Południowej dr Barbara Banasik, Muzeum Azji i Pacyfiku
11.20–11.30	Dyskusja
11.30–11.50	Przerwa kawowa
Sesja VI
11.50–12.10	Cukrownia Aszyche, Mukden i epidemia dżumy w Harbinie na fotografiach z początku XX wieku ze zbiorów Muzeum Fotografii w Krakowie Katarzyna Marko, Muzeum Fotografii w Krakowie
12.10–12.30	Fotografie Narodowego Archiwum Cyfrowego dotyczące Chin do 1939 r. Piotr Niedziela, Narodowe Archiwum Cyfrowe
12.30–12.50	Materiały fotograficzne Narodowego Archiwum Cyfrowego z Japonii i Chin w serwisie Szukaj w Archiwach. Możliwości eksploatacji w obszarze nauki i edukacji Dorota Zielińska, Narodowe Archiwum Cyfrowe
12.50–13.00	Dyskusja
13.00–14.00	Przerwa obiadowa
Sesja VII
14.00–14.20	Prywatna fotografia z wojny na Pacyfiku – interpretacja i wartość badawcza w warsztacie historyka na podstawie albumu pewnego U.S. marine Kacper Jan Gęsior, Wydział Historii, Uniwersytet Warszawski
14.20–14.40	Poza granicami polskiego fotoreportażu: zapomniane relacje Aleksandra Jałosińskiego z podróży do Azji Zuzanna Jakóbowska, Muzeum Azji i Pacyfiku
14.40–15.00	Ukazanie Tajlandii w polskich zbiorach muzealnych Klaudia Koszulańska, Uniwersytet Jagielloński
15.00–15.20	Sprzedawca wspomnień. O tożsamości rzeczy, porzuceniu i pamięci zapisanej na kliszy Łukasz Brodowicz, Muzeum Azji i Pacyfiku
15.20–15.30	Dyskusja
15.30–15.50	Przerwa kawowa
Sesja VIII
15.50–16.10	Fotografia i nie tylko – identyfikacja kolekcji zdjęć prof. W. Kotwicza z wyprawy do Mongolii w 1912 r. zachowanych w Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie dr hab. Agata Bareja-Starzyńska, Wydział Kultur Azji i Afryki, Uniwersytet Warszawski
16.10–16.30	Mongolia na przełomie epok – co kolekcje fotografii polskich podróżników mogą nam powiedzieć o społeczeństwie mongolskim z lat 1912–1915? Kamil Krajnik, Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych, Uniwersytet Warszawski
16.30–16.50	Sztuka kurdyjska w Polsce, jej zbiory i digitalne archiwa dr hab. Joanna Bocheńska, Zakład Studiów Kurdyjskich, Uniwersytet Jagielloński
16.50–17.00	Dyskusja
17.00	Zakończenie konferencji